Anadolu'da ekmek pişirmek için kullanılan yere gömülü tandırlarla ilgili araştırma yapan Doç. Dr. Sebahattin Çelik, raporunda, özellikle kadınların tandıra düştüklerini, bu nedenle ölüm ya da ciddi yanıkların oluştuğunu belirterek, "Havalandırılmasının olduğu, yere gömülü tandırların yer üstüne çıkarılmasını, her mahalleye veya köye bu şekilde modern tandır evlerinin oluşturulmasını önerdik" dedi.
Anadolu’nun her köşesinde ekmek yapımında kullanılan tandır, geniş çaplı akademik araştırmayla ele alındı. Tandır ve tandır dumanıyla ilgili alan araştırması gerçekleştiren ekipler, 13 ilçe ve merkezde saha çalışması yaptı. Aynı kapsamda Van’daki muhtarlarla da anket yapıldı.
Ankette, muhtarların bulunduğu yerleşim yerlerinde kaç hanenin, kaç tandırı olduğu, yakmak için nelerin kullanıldığı soruldu. Hastanelerin yanık merkezine gelen vakalar mercek altına alındı. Yıllar süren araştırma kapsamında tandıra düşüp hayatını kaybeden kadın ve çocukların yanı sıra yine kadınlarda fazla görülen hastalıklar saptandı.
Geçen yıl tamamlanan çalışmayla ilgili bilgi veren Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sebahattin Çelik, tandırın ekmek pişirmek için kullanılan yere gömülü bir sistem olduğunu söyledi.
Bu çalışmaya başlarken, bölgedeki mevcut tandır sayısını, halen çok kullanılıp kullanılmadığını araştırdıklarını anlatan Doç. Dr. Çelik, ayrıca tandırların yakılmasında kullanılan yakıtları da incelediklerini ifade etti. Çalışmada, tandırların yakılmasında kullanılan hayvan atıklarından oluşan tezekle ağaç ve çalı çırpı kullanıldığını belirten Doç. Dr. Çelik, şöyle konuştu:
“Bu çalışmayı başlatırken şunu merak ettik. Tandır sayısı ne kadar, toplumda halen çok sık kullanılan bir şey mi? Bununla ilgili saha çalışması organize ettik.
Diğer bir amacımız ise tandırın tutuşmasında çıkan dumanın içindeki kimyasal maddeleri araştırmak istedik. Bunun içindeki ağır hidrokarbonlar, diğer moleküllerin miktarı daha önce hiç araştırılmamıştı.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder